Jayapura

Jayapura of Port Numbayis de hoofdstad van de provincie Papoea in Indonesië. Deze meest oostelijke provincie van Indonesië heeft nog tot 1962 bij Nederland gehoord en Jayapura (Port Numbay) had de koloniale naam Hollandia. Jayapura heeft een vliegveld wat het een handige locatie maakt te bezoeken tijdens een rondreis Irian Jaya. 

 

Jayapura bezienswaardigheden

De meeste mensen blijven niet lang in Jayapura, omdat zij het meer zien als de toegangsweg naar de Baliemvallei of de andere schitterende gebieden die Papoea (Irian Jaya) heeft te bieden. Er zijn toch enkele bezienswaardigheden in Jayapura.

 

De markten van Jayapura

Jayapura is een handige stad om goed te winkelen. Op de Hamadi-markt zijn er veel Papoea houtsnijwerken te koop. Daarnaast zijn er speren, blaaspijpen, pijltjes, sieraden, peniskokers en schilderijtjes gemaakt op boombasten. Dit geeft al een goed kijkje in de zonderlinge cultuur van de provincies Papoea en West-Papoea vergeleken met de rest van Indonesië.
In het centrum van de stad zijn er leuke tasjes te vinden, gemaakt van kralen. Vaak is hier te zien hoe vrouwen deze tasjes maken. De schilderijen zijn gemaakt van een soort boomvast van een palmboom. Dit zijn kleurrijke afbeeldingen want de Papoea’s houden van kleur. Dit is ook duidelijk terug te zien bij de huizen en aan hun kledingstijl. 

 

Het Sentani-meer

Het Sentani-meer is een mooi natuurfenomeen op slechts dertig minuten afstand van Jayapura. Het Sentani-meer is vroeger een binnenzee geweest. Het is 96 kilometer lang, heeft negentien eilanden en vele inhammen. De Papoea’s wonen op huizen op hoge palen aan de oever van het meer. Aan hun huizen zijn netten gevestigd zodat ze vis kunnen vangen waarvan er in het meer alleen al meer dan 33 soorten zijn te vinden. Rondom het meer ligt het Cycloopgebergte met groene grasgebieden maar ook tropisch regenwoud. Het meer is op haar allermooist met zonsopkomst of met zonsondergang.

Het Sentani-meer heeft een tijdlang gediend als trainingsgebied waarbij Japanse piloten tijdens de Tweede Wereldoorlog leerden te landen op het water. In 1944 werd het door het Amerikaanse leger ingenomen. In de nabije omgeving van het meer zijn nog steeds stille getuigen van de oorlog te vinden, zoals oude neergestorte vliegtuigen.
Er zijn leuke dorpjes te bezoeken rondom het Sentani-meer bij Jayapura, bijvoorbeeld Tature en Doyo Lama met authentieke muurschilderingen.  

 

 

Uitzicht vanaf berg Ifar

Vanaf berg Ifar bij Jayapura is er een adembenemend uitzichtpunt over het Sentani-meer. Vergeet niet een fototoestel mee te nemen voor dit mooie spektakelstuk van uw rondreis door Indonesië. Op de top van de berg staat ook het Generaal McArthur Monument.  Generaal McArthur was een generaal met de titel ‘General of the Army’,  een onderscheiding die maar aan acht mensen is toegekend. Ook droeg hij vijf sterren als onderscheidingstekens en hij was daarmee zeer belangrijk als legeraanvoerder. Hij vocht onder andere tegen Japan in het gebied van Nieuw-Guinea. Na jarenlang slimme trucks en goede aanvalstechnieken tegen de Japanners te hebben gebruikt wist hij het gebied te heroveren. Onder andere hieruit vloeide de bevrijding van de Filippijnen, dat net als veel gebieden in Azië werd bezet door Japan. Generaal McArthur wordt door veel mensen als een ware held gezien.

 

Jayapura tips

Museum Negeri en Universiteits Cendrawasih Museum

Deze musea zijn geschikt voor de mensen die graag meer willen weten over de cultuur van de Papoea’s. Hier zijn veel artefacten te vinden van de Papoea’s, maar ook historische objecten uit de Nederlandse koloniale tijd.


Base G strand

Dit strand ligt op een kleine twintig minuten van Jayapura vandaan. Het Base G strand is een mooi wit zandstrand waar goed gesnorkeld kan worden. Fijn om even de warmte van de stad af te spoelen op dit natuurplekje. Dit strand is vernoemd naar het kamp van de Amerikanen die er zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 

Jayapura cultuur

De Nederlanders hebben grote gedeeltes van Indonesië bezet en in de 16e eeuw werd ook Nieuw-Guinea ingenomen. Er zijn daarom in Jayapura, het voormalige Hollandia, wijken te vinden met Nederlandse namen zoals Kloofkamp of Dok. Er zijn nog Papoea’s die Nederlands spreken, omdat zij dit ten tijde van de kolonisatie geleerd hebben op Nederlandse scholen. Er zijn huizen met een typische Nederlandse tropische bouwstijl: een laaghangend dak, een veranda en veel gaas voor de ramen om de wind te kunnen laten waaien maar geen insecten naar binnen kunnen. De vloeren zijn glad gepolijst zodat dit koel aanvoelt als het erg warm is. Daarnaast zijn er ook veel huizen die op hoge palen staan. De wind waait er onder door en draagt bij aan een koelere temperatuur. Deze woningen zijn te vinden aan de kust, bijvoorbeeld in de wijk Dok 9. Aan de huizen liggen zogenaamde prauwen. Dit zijn langwerpige boten met een soort zeilen. 
Een groot deel van de stad krijgt elektriciteit via een noodcentrale die de Nederlanders ooit aanlegden. Het is een centrale die werkt op benzine en veel lawaai maakt. Ook in het plaatsje Abepura zijn nog veel gebouwen te vinden uit de Nederlandse koloniale tijd zoals een ziekenhuis en verscheidene scholen. Bovendien is daar een grote begraafplaats met graven met Nederlandse namen. De begraafplaats is mooi om te bezoeken. Er zijn ook Papoease graven die een dak hebben boven het graf, iets wat nergens anders ter wereld voorkomt.

Jayapura is een drukke Indonesische stad waarbij de wegen volstaan met auto’s. Het oude wegennet uit de koloniale tijd is maar een klein beetje uitgebreid terwijl de bevolking in aantal vertienvoudigd is. Er zijn daarom veel files in Jayapura.

 

Jayapura geschiedenis

 

De overname door Nederland

Jayapura ligt in een mooie baai en vindt zijn oorsprong in het dorpje Numbai. Nederland had interesse in dit gebied en de kolonisten betaalden in 1909 de Papoea’s veertig rijksdaalders om een nederzetting te vestigen. Ze betaalden de bewoners voor de veertig kokospalmen die daar stonden. De nederzetting kreeg de naam Hollandia. 
Engeland had veel interesse in het gebied van Nieuw-Guinea en bezat gedeeltes van het eiland. Nederland besloot daarom dat Hollandia de grens was tussen het Nederlandse en Engelse grondgebied.
Nederland verdiende geld aan Hollandia, mede door de inkomsten van illegale verenhandel. Vooral de paradijsvogels hadden mooie veren en modehuizen in Europa hadden hier grote interesse in. In 1931 werd de jacht op de vogels verboden en stagneerde de groei van Hollandia.


De Tweede Wereldoorlog

In 1942 nam Japan Nederlands-Indië en daarmee ook Hollandia in. De Europeanen die daar aanwezig waren, werden naar Ambon gebracht en daar gevangen gezet. Japan maakte van Hollandia een belangrijke plaats doordat ze het gebruikten voor het opslaan van voedsel, medicijnen en kleding. Onder andere bij het Sentani-meer werden drie vliegvelden aangelegd en stationeerden ze regimenten infanterie.
Onder leiding van de Amerikaanse generaal Douglas McArthur kwam hier een kentering in. Hij plande een verrassingsaanval op Hollandia. Hierdoor werden 245 Japanse vliegtuigen die op de grond stonden, vernietigd. De Japanners vluchtten in paniek het oerwoud in. In totaal kwamen 152 Amerikanen om tegenover 3300 Japanners. In 1944 werd werd Hollandia het hoofdkwartier van het Amerikaanse leger in het zuidoosten van Azië. Er waren twintig basiskampen voor het leger en ruim 500.000 Amerikaanse leden van het leger liepen door deze omgeving. McArthur vond de plaats geschikt omdat het water van de Humboldtbaai diep genoeg was. Grote oorlogsschepen konden met gemak aanmeren en het zat dichtbij andere bezette gebieden van Azië.
Hollandia had niet zoveel voorzieningen en de Amerikanen bouwden snel een haven, een wegennet en een vliegveld. De plaats werd tijdelijk opgedoopt tot ‘Base G’ en kon onderdak bieden aan meer dan 100.000 Amerikaanse soldaten. In 1945 werden de Filippijnen door de Amerikanen bevrijd van de Japanners en trokken ze weg uit deze omgeving. Vervolgens werd in 1946 de macht weer overgedragen aan Nederland. Tegenwoordig zijn er nog vliegtuigwrakken te zien op de omliggende heuvels. De wijk APO staat voor American Post Office en is nog steeds te bezoeken.


Na de Tweede Wereldoorlog

Op 27 december 1949 vond de soevereiniteitsoverdracht tussen Nederland en Indonesië plaats, maar Nederlands-Nieuw-Guinea bleef buiten de overdracht. In 1950 besloten Nederlanders Hollandia de hoofdstad van het Nederlands-Nieuw-Guinea te maken en het werd tevens de zetel van de Gouverneur. De eerste Indonesische president, Soekarno, was echter niet tevreden met het feit dat Nederland nog steeds Nederands-Nieuw-Guinea had. Met behulp van economische sancties en internationale druk, lukte het hem dit laatste stukje van Nederland-Indië te krijgen. In 1962 werd Nederlands-Nieuw-Guinea korte tijd overgedragen aan de Verenigde Naties en werd de naam veranderd naar de Indonesische naam Kota Baru (Nieuwe Stad). Op 1 mei 1963 werd de macht overgedragen aan Indonesië.
Soekarno kwam dat jaar nog langs en de stad werd vanaf 1964 omgedoopt naar Soekarnapura, Dit bleef tot 1969 toen Soekarno werd afgezet, waarna het de naam Jayapura kreeg. De naam ‘Jaya’ betekent overwinning en ‘pura’ betekent stad. Veel Papoea’s noemden de stad echter Port Numbay, doordat de rivier die naam droeg. Tijdens de viering van het eeuwfeest van de stad in 2010, werd de naam veranderd naar Port Numbay.

Aan de overkant van de baai is Papoea-Nieuw-Guinea te zien. Dit gebied is echter aan de Indonesische kant gesloten. Ook zijn er geen goede wegen naartoe.

Irian Jaya en daarmee ook Jayapura kent een opmerkende geschiedenis waarbij veel oude culturen en tradities behouden zijn. Deze omgeving van Indonesië is daarom uitermate interessant en geschikt voor een rondreis Irian Jaya (Papoea).

Tijdens deze rondreizen en bouwstenen reist u naar Jayapura
Indonesie-Irian-Jaya-Baliemvallei27(9)
Irian Jaya - Papoea

Rondreis Irian Jaya - Papoea: Highland Festival

Jayapura, aankomst - vlucht naar de Baliemvallei, naar Wamena; naast het hoogtepunt het festival, ook excursies en een trekking - terugvlucht naar Jayapura.

Indonesie-Irian-Jaya-Baliemvallei57(9)
Irian Jaya

Bouwsteen Oermensen, varkensfeest, mooie natuur

Jayapura en Baliemvallei

 

Aanvang in Jayapura - vlucht naar de Baliemvallei, waar u vanuit Wamena uitvoerig het gebied van de Dani-papoea's verkent: excursies, trek, varkensfeest - terug naar Jayapura.

 

 

Indonesie-Irian-Jaya-Jayapura.sentaimeer(9)
Irian Jaya

Bouwsteen Jayapura, toegangspoort tot Papoea

Jayapura, het voormalige Hollandia - boottochtje over het Sentani-meer met bezoek aan eiland bekend om boombastschilderingen.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.