Baliemvallei

Papoea of Irian Jaya is een uniek stuk van het eiland Nieuw-Guinea in Indonesië, waar authentieke geschiedenis tot leven komt. De bevolkingsstammen die in de Baliemvallei wonen, zijn pas in 1938 ontdekt, wat heeft bijgedragen aan een goed behoud van de cultuur en tradities. Voor de enkele toeristen die er komen, is een trekking door de Baliemvallei een absoluut hoogtepunt van een rondreis Irian Jaya.

 

De Baliemvallei is 72 kilometer lang en varieert in breedte van 15 tot 31 kilometer. Door het dal stroomt de Baliemrivier waarnaar de vallei is genoemd. Rondom dit alles staan bergtoppen van 2500 tot 3000 meter hoogte. De Baliemvallei heeft een kleine 120.000 inwoners, waarbij Wamena de enige grotere plaats is die hotels en resorts heeft. 

 

Trekking Baliemvallei

Met een trekking door de Baliemvallei krijgt u een goed beeld van de natuur en de huidige culturen. Rondreizen door de Baliemvallei staat garant voor het aanschouwen van oude overgeleverde ceremonies, traditionele markten en het dagelijks leven van de grootste bevolkingsgroep de Dani. De Dani leven in ronde huisjes met rieten daken. Vaak staan er twee huisjes bij elkaar: één voor de bewoners en een andere voor het vee. Vooral varkens zijn belangrijk voor de Dani. De inwoners zijn vaak vriendelijk en met een beetje geluk is het zelfs mogelijk in één van hun huisjes te kijken. Het is mogelijk zelf te bepalen hoelang uw trekking door de Baliemvallei duurt, variërend van enkele dagen tot weken. Maar ook vanuit een hotel kunt u een trekking door de Baliemvallei maken.

 

 

Baliemvallei bezienswaardigheden

In de Baliemvallei zijn er tijdens een verblijf genoeg bezienswaardigheden te ontdekken. Tijdens uw rondreis Irian Jaya kunt enkele unieke toeristische hotspots aandoen in de Baliemvallei.  


Het plaatsje Wamena

Wamena is een klein stadje op Papoea dat veel wordt bezocht. Bovendien is het plaatsje een goede uitvalslocatie om de omliggende dorpen van de Dani-, Lani- en Yalistammen te bezoeken. Wamena heeft drie leuke lokale markten waar de leden van de stammen hun producten verkopen. Hier lopen de bewoners soms nog in traditionele kleding. Dat betekent dat mannen met peniskokers rondlopen en vrouwen met grasrokjes. Dit is werkelijk een reis terug in de tijd. Op de markt is het mogelijk groente, fruit, noten en souvenirs te kopen als aandenken van uw verblijf in de Baliemvallei. Ook levende dieren worden te koop aangeboden!

 

Ontdek de zoutbronnen van Jiwaka

In het centrale deel van de Baliemvallei ligt Jiwaka. Hier wordt zout gewonnen met behulp van de stam van een bananenboom. Het is een leuke plek om een lunch te nuttigen. Vlakbij Jiwaka ligt het dorp Kurulu waar een van de mummies van Baliemvallei staat. De mummie is van een belangrijke voorouder geweest en is al meer dan 250 jaar oud. Het lichaam van de overledene is na zijn dood rechtop gezet in een zittende houding. Daarna werd het gerookt. Hierdoor zijn veel van de mummies zwart. Een andere bekende mummie staat in het dorpje Aikima die één van de oudste mummies van de Baliemvallei heeft.  

 

Lake Habbema

Op 30 kilometer afstand van Wamena in de Baliemvallei ligt het Habbemameer. Dit is een schitterend gebied dat op 3400 meter hoogte ligt, omringd door graslanden en met sneeuw bedekte bergtoppen. Vooral natuurliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen want er is een schitterende flora en fauna. In deze omgeving zijn veel bijzondere en kleurrijke vogels te spotten. Vooral de panoramazichten op het Habbemameer in de Baliemvallei zijn adembenemend en leveren de mooiste foto’s op.


Baliemvallei tips 

 

Het Baliem Festival

Het Baliem Festival is een van de populairste attracties van Papoea (Irian Jaya). Ieder jaar in augustus is het Baliem Festival, waarbij leden van de Dani, de Yali en Lani hun kunsten laten zien. Ondanks moderne invloeden, hebben de stammen zich goed gehouden aan hun tradities en kostuums. Het kan echter zijn dat een man bijzonder mooi is opgemaakt in zijn traditionele gewaad, maar er dan wel een hippe zonnebril bijdraagt. Oud en nieuw gaan hier dan soms ook hand in hand. De mannen dragen peniskokers met veertooien op hun hoofd, terwijl de vrouwen een soort grasrokjes omhebben. Op hun hoofd dragen zij een mand met zoete aardappels. Ook houden zij de controle over de varkens. Er worden ‘oorlogen’ gevoerd, maar het is meer een uiting van hun bijzondere kledingstijl en het tonen van dapperheid. Meer dan duizend deelnemers doen mee met deze ‘oorlogvoeringen’ wat een imponerende indruk maakt. Tijdens deze gevechten komen de beste en dapperste mannen in vol ornaat het gevechtsveld op. Ze vechten met pijl en boog of met speren die wel 4.5 meter lang kunnen zijn. Een waar hoogtepunt van het Baliem festival. Het festival is niet compleet zonder het varkensfeest, de traditionele dansen en varkensraces. Bovendien zijn er kunst en oude ambachtswerken te koop. Er is van alles te zien en te beleven en het is een bijna magische ervaring. Toeristen hebben de unieke kans alle stammen en hun gebruiken te zien op één locatie tijdens een rondreis door de Baliemvallei.

 


Het Staatsmuseum en het Gedung Loka Budaya Museum

Richting de plaats Jayapuara is het mogelijk het Staatsmuseum en het Gedung Loka Budaya Museum te bezoeken. Dit zijn goede plekken om meer te weten te komen over de verschillende stammen van de provincie Papoea. Er zijn tentoonstellingen waarbij prachtige voorwerpen zijn te bewonderen. Het is een boeiende plek waarbij u meer komt te weten over de diverse culturen en gebruiken die in Papoea werden gehanteerd.


Baliemvallei cultuur

Voor westerse begrippen heerst er in de Baliemvallei een opvallende cultuur waar de mannen met grote peniskokers lopen en hoofdtooien met veren dragen en vrouwen slechts een rieten rokje hebben om enkele gedeeltes van hun lichaam te bedekken.


De volkeren van de Baliemvallei

De oorspronkelijk bevolking van de Baliemvallei is de Dani. Andere volken die in de Baliemvallei voorkomen zijn de Lani en de Yali. De Lani bewonen het gebied aan de westkant van de vallei en de Yali leven hoog op de berghellingen van het Jayawijayagebergte in het zuidoosten.
De Dani zijn beroemd om de peniskokers die de mannen dragen. De stammen zijn onder andere daar op te onderscheiden: de lengte van de peniskoker. De Dani hebben een lange, dunnen koker, de Lani gebruiken een middelgrote brede koker en de Yali heeft de langste van alle drie. Het woord voor peniskoker is koketa. Daarbij leven de Dani en Yali in kleine groeperingen en de Lani leven veelal in grote dorpen in de Baliemvallei.
Voordat de stammen werden ontdekt bouwden de Dani lange, slanke torens die als uitkijkpost functioneerden. Bewoners van dorpen konden dan gewaarschuwd worden voor vijandige clans die het dorp naderden. Toen Nederland een gedeelte van het bestuur overnam zijn deze torens geleidelijk afgebroken.

 



Doordat de Dani pas in 1938 werden ontdekt, hadden ze niks meegekregen van de modernisering die al eeuwenlang plaatsvond. Hun wapens en gereedschappen bestonden uit steen en botten waarmee letterlijk een kijkje kon worden genomen in de steentijd. Met deze middelen waren ze in staat velden aan te leggen, gewassen te verbouwen, varkens te houden en de torens te bouwen. De grond is erg vruchtbaar en door hun landbouw vaardigheden zijn de Dani, Yali en Lani de groepen met de meeste populatie in de provincie Papoea. Ze leven in clans bij hun landbouwgronden. De mannen en vrouwen slapen niet samen. Hun huizen hebben dikke rieten daken die tijdens hete dagen koelte geven. Tijdens de nachten zorgen de rieten daken weer voor warmte.


Landbouw in de Baliemvallei

Het gebruik van landbouwproducten in de Baliemvallei gaat terug tot in de zevende eeuw na Christus. Het voornaamste product dat werd verbouwd was de zoete aardappel. De mannen bewerken de grond en de vrouwen planten en oogsten. De eerste aardappels die worden gerooid zijn voor de voorouders. Tegenwoordig verbouwen de stammen ook bananen, gember, tabak, komkommer, boontjes, rietsuiker en aardnoten.
In de jaren ’90 van de 21e  eeuw heeft de overheid geprobeerd om natte rijst en groenten te laten verbouwen door de Dani in de Baliemvallei. Rijst heeft de zoete aardappel wel voor een groot gedeelte vervangen. Eerst kenden de Dani ruim 60 soorten aardappels, maar tegenwoordig is dat aantal drastisch gedaald.

 

Gebruiken voor mannen en vrouwen

De mannen in de Baliemvallei zijn polygaam. Zij mogen zoveel vrouwen hebben als zij willen. Door middel van ruilhandel wordt de bruid gekocht. Voor het weggeven van een dochter krijgt een familie ongeveer vier varkens. De bruiloft en andere grote feesten worden betaald met varkens. Een varken is daarom een belangrijk statusmiddel. Hoe meer varkens en vrouwen één man heeft, hoe meer aanzien hij heeft. Een Nederlandse missie probeerde de bevolking christelijk te maken en polygamie uit te bannen maar dit is niet gelukt.
Als een vrouw een kind heeft gekregen, mag ze een paar jaar geen seks hebben. Op deze manier krijgt het kind al haar aandacht. De polygamie wordt hierdoor dan ook versterkt en veel mensen zijn daar niet blij mee. Er komen dan in de stammen ook scheidingen voor.

Als een naaste van een vrouw overlijdt is het gebruikelijk één of twee vingerkootjes te amputeren. Een man hoeft dit niet te doen. Meestal worden de lichamen van de overledenen in de Baliemvallei gecremeerd, maar enkele mensen worden gedroogd en daarna opgezet: de mummies. 

 

Religie in de Baliemvallei

Met de komst van de Nederlanders werd het christendom in de Baliemvallei geïntroduceerd. Een groot gedeelte van de stammen zijn nu christelijk, maar net zoals veel andere gebieden in Indonesië, speelt het animisme een grote rol. Hierbij worden de geesten van voorouders geëerd en wordt er geloofd dat mensen, dieren, maar bijvoorbeeld ook stenen en bomen een ziel hebben. Er zijn goede en slechte geesten die ieder hun invloed uitoefenen. Door middel van rituelen wordt in de Baliemvallei geprobeerd goede geesten aan te trekken en slechte geesten af te stoten. 

 


 

Ontdekking Baliemvallei

De Amerikaanse zoöloog en filantroop Richard Archbold vloog op 23 juni 1938 met zijn watervliegtuig Guba II over de Baliemvallei. Per toeval ontdekte hij landbouwgebieden met kleine dorpjes eromheen gevestigd. Hij werd onder andere vergezeld door een Nederlandse soldaat die de naam ‘Grote Vallei’ bedacht. Twee maanden later zond Archbold twee onderzoekteams naar de vallei. Deze bestonden uit Nederlandse soldaten en Dajaks uit Borneo die als drager fungeerden. De expeditie bestond uit twee startpunten. Eén was het Habbemameer in het westen van de Baliemvallei. De ander was het een meer in de buurt van de rivier, die de naam ‘Archboldmeer’ kreeg. De groepen werden geleid door Kapitein C.G.J. Teerink  en luitenant J.E.M. Van Arcken . Het doel was om elkaar in het midden van de vallei te treffen. Het eerste contact met de bevolking verliep hartelijk, maar door een ongelukkige samenloop van omstandigheden ontstond er toch ruzie waarbij twee Dani mannen het leven lieten.   

 

Verdere ontwikkeling in het gebied

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog was het niet mogelijk een verdere studie van de vallei voort te zetten door de Japanse bezetting. In 1945 vloog een Amerikaans legertoestel over het gebied, maar het sloeg tegen een bergwand te pletter. 21 mensen kwamen om het leven en 3 overleefden het vliegtuigongeluk. Met behulp van Filippijnse parachutisten konden de overlevenden worden gered. Hierdoor kreeg de Baliemvallei weer veel aandacht.
In 1954 werd door Amerikaanse zendelingen een vliegstrip aangelegd nabij het plaatsje Hetegima. Maar pas in 1958 konden de stoffelijke resten van de Amerikaanse soldaten geborgen worden. Er werden trektochten door de Baliemvallei opgezet op initiatief van het Amerikaanse leger. Het Nederlandse bestuur had de leiding. Iets daarvoor, in 1956, vestigden zich Nederlanders in de vallei. Ze noemden hun bestuurspost Wamena. Vanuit hier werden wegen aangelegd. Vanuit deze plaats begonnen zij met hun christelijke missies om de stammen ‘een opvoeding’ te geven. Tegenwoordig is Wanema het centrum van de Baliemvallei.


De bemoeienis van de Indonesische regering

In 1962 trok Nederland zich terug uit het Nederlandse Nieuw-Guinea en in 1963 probeerde de Indonesische regering het een modernere samenleving te maken met politie, soldaten, winkels en scholen.
In de jaren ’70 ontstonden er spanningen tussen de Indonesische overheid en de Dani. De Dani werden door veel Indonesiërs gezien als een onderontwikkeld volk. Het Indonesische bestuur bedacht ‘operatie Koketa’ waarbij werd geprobeerd de peniskoker in de ban te doen. De mensen moesten kleren gaan dragen en in ‘normale’ huizen gaan wonen. Omdat veel Indonesiërs neerkeken op de Dani en andere stammen, stonden de Indonesische militairen daar niet heel anders tegenover. Ze behandelden de mensen uit de vallei erg ruw waarbij doden vielen onder hen die geen medewerking verleenden.

In 1977 brak er een opstand uit tussen de soldaten en de Dani. De Dani vochten onder leiding van Organisasi Papua Merdeka. Zij waren kansloos met hun pijl en boog tegen de militairen met aanvalsvliegtuigen, helikopters en bommen. Enkele Dani-dorpen werden gebombardeerd waarbij ongeveer 500 mensen zijn omgekomen. Deze operatie kon als mislukt worden beschouwd.
Indonesië probeerde meer een eenheidsstaat te creëren en om die reden moesten in 1989 missionarissen uit de vallei vertrekken. Hierdoor viel een groot deel van het vliegtuignetwerk uit maar ook delen van het sociaal-culturele plannen en het onderwijs. Er brak een hongersnood uit die misschien tot minder doden had geleid als er missionarissen waren geweest om de lokale bevolking te helpen.

In 1990 ging het daarom weer mis. De Dani en andere stammen kwamen in opstand maar ze werden met hard geweld neergeslagen door de Indonesische overheid. In 1997 werd zelfs door de Indonesische overheid geprobeerd om stammen tegen elkaar op te zetten om zo de aandacht van zichzelf af te leiden. Pas na 2000 werd de vallei daarom opengesteld voor toeristen. Er mag geen alcohol verkocht worden in de vallei.

 

Een rondreis door de Baliemvallei of andere gedeeltes van Irian Jaya is een unieke ervaring voor diegene die een onbekend stukje van Indonesië beter wilt leren kennen. Of koppel een bouwsteen Baliemvallei aan uw Indonesië reis.

Tijdens deze reizen reist u naar de Baliemvallei
Indonesie-Irian-Jaya-Baliemvallei30(9)
Irian Jaya - Papoea

Rondreis Irian Jaya - Papoea: Baliemvallei

Aankomst Jayapura - vlucht naar de Baliemvallei, Wamena; trekkings in de zuidelijke Baliemvallei, varkensfeest, zoutwaterbron, mummie, autotours - vlucht terug naar Jayapura, vertrek

 

Indonesie-Irian-Jaya-Baliemvallei24(9)
Irian Jaya

Bouwsteen Kennismaking met de Baliemvallei

Jayapura en Baliemvallei

 

Aanvang in Jayapura - vliegen naar het leefgebied van de Dani-papoea's, Wamena in de Baliemvallei, excursies diep de vallei in, inclusief varkensfeest - terug naar Jayapura.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.