terug naar het overzicht

Rondreis Zuid-Sulawesi, Torajaland en Bali

Een reis naar de boeiende cultuur in het zuiden van Sulawesi: Torajaland. Het klinkt misschien een beetje luguber, maar is zo interessant: de dodencultuur van dit gebied. Alles lijkt om ceremonies te draaien en u maakt grote kans om een ceremonie mee te maken. Maar ook heel andere activiteiten komen aan bod tijdens deze reis. Bij Bira kunt u snorkelen, bij Sengkang maakt u een tochtje over een langzaam dichtslibbend meer. De natuur in het zuiden van Sulawesi is ook schitterend. Vervolgens naar Bali. Daar hebben we een combinatie van mooie natuur bij het onbekende Jatiluwih en de gezellige drukte bij Ubud opgenomen. In Jatiluwih verblijft u bovendien in een geweldige accommodatie: in een compleet ingericht tent midden in de natuur. Aan het einde van de reis genieten op het strand van Seminyak op Bali.

Wat maakt deze reis bijzonder
Boeiende cultuur van Torajaland
Ceremonies
Onbekend Jatiluwih
Chantal1
Chantal Heere
Elk eiland van ‘mijn’ Indonesië is anders. Ik ben er al zo vaak geweest, het voelt als een tweede vaderland. Nieuwsgierig naar mijn belevenissen?
Prijsindicatie: vanaf € 1125,- p.p. bij 2 personen
Reisduur: 17 dagen / 16 nachten
Vrijblijvende offerte aanvragen Toevoegen aan mijn reisideeën Toegevoegd aan mijn reisidee

Reis van dag tot dag: Zuid-Sulawesi, Torajaland en Bali

Sulawesi
Dag 1 Aankomst Makassar
Dag 2 Makassar
Dag 3 Bira
Dag 4 Bira
Dag 5 Sengkang
Dag 6 Torajaland
Dag 7 Torajaland
Dag 8 Torajaland
Dag 9 Makassar

Bali
Dag 10 Ubud
Dag 11 Ubud
Dag 12 Jatiluwih
Dag 13 Jatiluwih
Dag 14 Seminyak
Dag 15 Seminyak
Dag 16 Seminyak
Dag 17 Vertrek Denpasar

100% maat werk

Dag 1 Aankomst Makassar

Indonesie-Sulawesi-Makassar-haven-shutterstock_61206148(13)

U wordt opgehaald van de luchthaven Makassar en naar uw hotel in Makassar gebracht (transfer).

 

Informatie Makassar:

Makassar is een boeiende stad, gelegen in Zuid-Sulawesi, aan de westkust. Het is een belangrijke havenstad. De haven is ook zeker een bezoek waard met zijn fotogenieke Makassaarse schoeners (houten authentieke schepen, die nog steeds op Zuid-Sulawesi worden gebouwd). Fort Rotterdam herinnert aan de Nederlandse koloniale tijd. Het is tegenwoordig een museum en zeer de moeite waard om er rond te dwalen tussen de massieve muren van het vroegere verdedigingsbolwerk. Er zijn nog meer gebouwen uit de Nederlandse tijd, zoals het gerechtsgebouw, een kerk, een sociëteit en de oude MULO.

 

In de buurt Sopeng wordt prachtige zijde geweven in vaak ingewikkelde patronen. Langs de boulevard komt de Indonesische bevolking flaneren en aan het einde van de boulevard verschijnen tegen zonsondergang talrijke kraampjes, een lint van lichtjes van soms wel een kilometer lang. Dit wordt wel de langste eettafel ter wereld genoemd. Hier komt de lokale bevolking om te eten en te drinken en elkaar te ontmoeten. Zelf kunt u een heerlijke verse loempia eten in Jalan Lasinrang, oftewel “loempia street”. In het ene naast het andere restaurantje zitten vrouwen loempia’s te rollen, die in een wok met kokend hete olie gebakken worden. Een leuke wijk in Makassar is Gowa. Hier staat het paleis van de laatste koning van dit gebied en een grote bibliotheek die helemaal in oude stijl is opgetrokken.

Het paleis is nu een museum met oude kleding, foto's, servies, etc.

Dag 2 Makassar

De komende dagen heeft u de beschikking over een busje met chauffeur op Sulawesi.

U brengt vandaag een bezoek aan het kalksteengebergte op ongeveer 40 km buiten Makassar. Dit gebergte was oorspronkelijk een koraalrif. In een aantal grotten zijn handafdrukken en tekeningen gevonden die duizenden jaren geleden zijn gemaakt. U brengt vandaag een bezoek aan één van deze grotten. U rijdt in ongeveer een uur naar het dorpje Rammang-Rammang, nabij Maros. Hier stapt u op een kano en u vaart door de vallei die aan beide zijden wordt omgeven door hoge kalksteenrotsen. Vanaf de rivier heeft u een prachtig uitzicht op deze imposante bergen. Als de boot niet verder kan legt u aan en gaat u te voet verder. U loopt door de rijstvelden naar de Telapak Tangan grot. Het laatste gedeelte moet u een stukje klimmen. In de grot treft u enkele handafdrukken en rotstekeningen aan.

Hier kunt u even bijkomen en foto’s maken.

 

Vervolgens loopt u weer terug naar de boot. U vaart naar een lokaal huis waar de gastvrouw een heerlijke maaltijd voor u heeft bereid. Tijdens de lunch weer genieten van het prachtige uitzicht. Na de lunch maakt u nog een wandeling door dit mooie gebied.

Daarna per kano terug naar het beginpunt waar de chauffeur u weer opwacht en terugbrengt naar Makassar.

Wij raden aan om goede wandelschoenen met dikke zolen mee te nemen. Dit is wel zo prettig tijdens de wandeling over de rotsen.

 

Overnachting in Makassar.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur, excursie inclusief Engelssprekende gids,

traditionele lunch bij lokale mensen thuis, kano en mineraalwater.

Dag 3 Makassar - Bira

Vandaag maakt u een mooie tocht, voor een groot deel langs de zuidkust, naar Bira op het meest zuidoostelijke puntje van deze 'arm'. Onderweg maakt u regelmatig fotostops. U ziet veel Buginese en Makassaarse huizen, gebouwd op palen. Donkerbruine rivieren kronkelen door het landschap. Er wordt veel rijst verbouwd. U kunt even uw benen strekken bij een tropisch bos met een waterval. Verderop zijn er zoutpannen en zeewierkwekerijen. In Tanah Beru bezoekt u een scheepswerf waar men de befaamde Makassaarse schepen bouwt.

De tocht duurt alles bij elkaar rond de 7 uur. Wanneer u Bira binnenrijdt dient u entree te betalen (circa 2 euro per persoon).

 

Informatie Bira:

Bira ligt op de meest zuidoostelijke punt van Sulawesi. Het is sinds eeuwen een dorp van zeelieden. De beste plek om de Makassaarse schepen in aanbouw te zien. De grootste schepen worden in Bira gemaakt. Bira heeft schitterende witte zandstranden aan een heldere zee. Er zijn goede snorkel- en zwemmogelijkheden. In de weekenden en vakantieperioden kan het op het strand dat bij het centrum is gelegen druk zijn, omdat veel Indonesiërs hier recreëren. Het strand bij hotel Bara Beach is ook in de weekenden rustig.

De stranden zijn niet echt op westerse toeristen ingesteld: Ligbedjes en parasols zijn niet te huur.

Dag 4 Bira

Sulawesi-Bira-bootje_1 DSC_0132_09og15

Het is leuk om vandaag een bootje te huren om te gaan snorkelen voor de kust van het eiland Liukang Lu. Rondom dit eiland zijn prachtige koraalriffen waar u vele kleurrijke vissen kunt zien. U kunt gemakkelijk ter plaatse een lokale vissersboot huren om u naar het eilandje te brengen. De overtocht duurt ongeveer 30 minuten. Snorkelmateriaal kan gehuurd worden in Bira, niet op het eiland!

 

Op het eiland is een restaurant waar u een smakelijke lunch met gegrilde vis kunt bestellen. Daarna is er nog voldoende tijd om te snorkelen en in de middag vaart u weer terug naar Bira. Deze excursie is een tip en nog niet bij de reissom inbegrepen.

 

Overnachting in Bira.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur.

Dag 5 Bira - Sengkang

U rijdt door een toeristisch praktisch onbekend stuk Sulawesi naar Sengkang. Een prachtige route, die een dag (rond de 7 uur met voldoende stops) duurt. De weg loopt door een vlakte met sawa’s en tabak. Ook ziet u viskwekerijen onderweg.

In Watampone kunt u een klein museum bezoeken. Vanaf deze plaats voert de route de bergen in.

U komt aan in Sengkang, gelegen aan het prachtige Tempemeer.

 

Informatie Sengkang:

Sengkang is een plezierige plaats aan de voet van de bergen, uitkijkend op het Tempemeer. Er zijn vele zijdeweverijen.

Het meer droogt geleidelijk op door zware dichtslibbing; het Tempemeer is een overblijfsel van een enorme binnenzee.

In het droge seizoen vallen hele stukken droog, als het regent treedt het meer soms buiten zijn oevers.

 

We raden u aan een boottochtje met een gemotoriseerde kano te maken bij zonsondergang op het meer: bij helder weer is het prachtig.

U ziet het dagelijks leven van de bevolking; de bevolking wast zichzelf en hun kleding in het water.

Vissers varen uit in de wetlands. Het gebied is bijzonder rijk aan vogels.

In het water staan drijvende huisjes, deze zijn van hout en bamboe gemaakt; de mensen die hier wonen zijn erg arm.

 

Overnachting in Sengkang.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur.

Dag 6 Sengkang - Torajaland

Indonesie-Sulawesi-Toraja-dorp-21-shutterstock_307902479(13)

U rijdt noordwaarts door een prachtig en afwisselend landschap en langs dorpjes. Een rit van ongeveer 7 uur door een onbekend stuk Sulawesi. Na de poortboog van Tanah Toraja rijdt u via het marktdorpje Mebali een majestueus landschap binnen van omhoogschietende ruige, grijze, granieten gesteenten met blauwe bergen in de verte. Deze vormen een scherp contrast met het levendige groen van de vruchtbare, door regen gevoede terrassen en het roestige rood van de tropische laterietgrond. Dit is het mooiste en wonderlijkste deel van dit eiland en misschien wel van heel Indonesië: Tanah Toraja!

 

Informatie Torajaland:

Er zijn meerdere redenen om Torajaland te bezoeken, het wonderlijke gebied zal een onvergetelijke indruk bij u achterlaten.

Zo is het natuurschoon adembenemend mooi. Daarnaast hebben de Toraja’s een geheel eigen cultuur die zich uit in voorouderverering, een zeer bijzondere dodencultuur en de zo typische, vaak fraaie beschilderde, woningen met de hoge daken (als een omgekeerd zadel).

Zeer bijzonder is het bijwonen van een begrafenis. Dit ritueel is bijzonder belangrijk. Als iemand gestorven is wordt hij of zij gebalsemd en blijft net zo lang boven aarde (in huis) tot men geld genoeg heeft gespaard en de familieleden van vaak andere eilanden de kans hebben gekregen om ook te komen. Dat kan soms wel een paar jaar duren. Het doel van de begrafenis is om de ziel veilig over te brengen naar de volgende wereld. Het ritueel kan zeer eenvoudig zijn, maar ook uitgroeien tot een spectaculair schouwspel, afhankelijk van de stand van de familie. De rituelen gaan bij de groots opgezette ceremoniën vaak gepaard met het slachten van tientallen varkens en buffels.

De gasten worden ondergebracht in speciaal gebouwde, tijdelijke, onderkomens van bamboe.

U bent als buitenstaander altijd welkom!

Dag 7 Torajaland

De komende dagen heeft u de beschikking over een gids. De gids spreekt Engels en vertelt u allerlei wetenswaardigheden.

Het verrijkt uw reis, u zult veel meer leren en te weten komen over dit gebied.

 

Bespreekt u wat en wanneer u de komende dagen onderstaande bezienswaardigheden gaat bezichtigen. Informeer of er ergens een begrafenisplechtigheid is; als dat zo is, moet u deze beslist bijwonen. De traditionele zadeldak-tongkonan ogen indrukwekkend met de enorme daken, die aan voor- en achterkant ver omhoog steken. De huizen zijn gedecoreerd met traditioneel houtsnijwerk. Er zijn nog vele originele tongkonanhuizen. Deze zijn versierd met vele symbolen, zoals buffelhoorns, die getuigen van de vele offers bij dodenceremonies.

 

Eén van de vele interessante te bezoeken plaatsen gedurende uw verblijf is Lemo, één van de indrukwekkendste rotsgraflocaties van de streek: tientallen beelden op ‘balkons’ kijken plechtig uit over het dal. De doden worden hoog in de rotsen bijgezet, tau tau houden de wacht. Tau tau zijn houten poppen die het evenbeeld vormen van de doden, dus dezelfde grootte en aangekleed. Het is zo wonderlijk om de dodenpoppen in de steile rotswanden over de weelderige landschappen te zien staren. Ook in Londa zijn er boeiende rotsgraven. Vervolgens naar Kete Kesu; één van de oudste traditionele dorpen van het gebied, idyllisch gelegen in een zee van rijstvelden.

Het dorp heeft vier goed onderhouden tongkonan en een lange reeks rijstschuren. Ook treft u hier hangende graven aan.

 

Overnachting in Torajaland.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur, Engelssprekende gids.

Dag 8 Torajaland

Indonesie-Sulawesi-landschappen Indonesie-Sulawesi-tautau4

Vandaag gaat u Torajaland verder verkennen. Palatokke (of Mengke’pe) is interessant, maar wordt niet vaak bezocht. Naast het magnifieke natuurschoon is in Palatokke ook een imposante rots met hangende en stenen graven te vinden. Naar Sanggala met een paleis van bamboe en enkele graven. Bij Suaya kunt u op drie galerijen meer dan veertig poppen zien. Marante staat bekend om zijn hangende graven.

Ten oosten van Rantepao, de belangrijkste plaats van het gebied, ligt Nanggala, een traditioneel Torajadorp. Hier staat een kolossale rij van veertien rijstschuren met interessant houtsnijwerk. Ook ziet u hier de zgn. babybomen (met overleden baby’s).

 

Torajaland is een prachtig gebied om doorheen te wandelen, u kunt dit ter plaatse bespreken. Het is leuk om naar Batutumonga te rijden. Deze plaats is hoger gelegen en hiervandaan heeft u een prachtig uitzicht over de omgeving. U kunt mooie wandelingen maken door dit gebied; u loopt voornamelijk bergafwaarts. Maar er zijn vele plekken waar u leuke wandelingen kunt maken, variërend van een uur tot een hele dag. Meerdaagse trekkingen zijn ook mogelijk, u overnacht dan in een traditionele Tongkonan.

Aan het einde van de dag neemt u afscheid van uw gids.

 

Overnachting in Torajaland.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur, Engelssprekende gids.

Dag 9 Torajaland - Makassar

Een lange rit zuidwaarts. Wij adviseren u om rond 8 uur te vertrekken. U rijdt eerst door de bergen naar Pare Pare, aan de kust.

Vervolgens rijdt u zuidwaarts, grotendeels langs de kust met zijn vele vissersdorpjes, tot aan Makassar.

De tocht duurt rond de 9 uur. Uw chauffeur neemt afscheid van u.

 

Overnachting op de luchthaven van Makassar.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur.

Dag 10 Makassar - Denpasar - Ubud

bali-lachendmeisjemetfruit(8) DSC03804(8) Indonesie-Bali-Ubud-fietsen(8)

U wordt opgehaald bij uw hotel in Makassar en naar de luchthaven van Makassar gebracht (transfer). U vliegt met een binnenlandse vlucht van Makassar naar Denpasar. U wordt van de luchthaven opgehaald en naar uw hotel in Ubud gebracht (transfer).

 

Informatie Ubud:

Ubud ligt in een vruchtbare streek in de bergen tussen rivieren en is vooral vanuit het verleden bekend als centrum van de kunst. Sinds de schilder Walter Spies hier kwam wonen in de eerste helft van de vorige eeuw is Ubud het Mekka geweest voor zowel inlandse als Europese kunstenaars. Op een oppervlak van tien vierkante km. in en rond het plaatsje wonen de beste dansers, musici, schilders en houtsnijders van Bali. Elke dag van de week is er wel ergens in de omgeving een tempelfestival, viering of tentoonstelling. U moet maar even door het decor van de talrijke winkeltjes met souvenirs heen kijken. Het grootste paleis in Ubud, Puri Saren, is zeker een bezoekje waard. In het museum Puri Lukisan Museum zijn de mooiste selecties schilderijen, tekeningen en beelden vanaf 1930 tot heden te bewonderen.

De omgeving van Ubud is prachtig.

Dag 11 Ubud

Vanuit Ubud kunt u diverse excursies ondernemen. Erg leuk om te doen: Raften op één van de snelstromende rivieren! U komt dan door een gebied, dat u niet vanaf de weg kunt zien. Of u kunt fietsen huren en al dan niet onder begeleiding een prachtige tocht door de sawa’s in de omgeving van Ubud maken. Ook worden er diverse wandelingen georganiseerd in de omgeving van Ubud, vraagt u ons gerust om de mogelijkheden. Toeristisch, maar aardig is het Monkey Forest. In dit apenbos, een beschermd gebied leven drie groepen langstaartapen. Pas op uw spullen, alles wat glanst grijpen ze (brillen, sieraden). En niet voederen!

 

Bijzonder is ook het volgen van een kookcursus in Ubud. Een leuke kookles kunt u volgen bij The Paon Bali.

Onder begeleiding van een kok gaat u aan de slag om Indonesische gerechten te bereiden.

En daarna volgt natuurlijk het proeven van de gerechten!

 

Overnachting in Ubud.

Inclusief ontbijt.

Dag 12 Ubud - Jatiluwih

Indonesie-Bali-Jatiluwih-rijstveld Indonesie-Bali-Jatiluwih-giri3

Vanaf vandaag heeft u de beschikking over een busje met chauffeur op Bali.

De chauffeur rijdt vanuit Ubud noordwaarts in ruim 3 uur naar het mooie Jatiluwih. U betaalt ter plaatse een kleine entree om het dorpje in te mogen maar daarna heeft u prachtige uitzichten over de rijstvelden en zijn heuvels in de omgeving. De chauffeur rijdt een zijweg in. Het smalle pad naar beneden leidt langs bomen en een kleine tempel die uiteindelijk eindigt bij het prachtige tentenresort.

 

Informatie Jatiluwih:

Grenzend aan het gebergte op 20 km afstand van Tabanan bevindt zich het kleine plaatsje Jatiluwih. Het is bekend om zijn vele rijstterrassen en weelderige plantengroei waar met name biologische producten verbouwd worden. Jatiluwih ligt tegen het gebergte aan dat grenst aan het prachtige Tamblingan meer. Een uitstekend gebied voor de natuurliefhebber en wandelaar.

 

Overnachting in Jatiluwih.

Inclusief ontbijt, privé-auto/busje met chauffeur.

Dag 13 Jatiluwih

Vroeg in de ochtend kunt u samen met een lokale gids wandelen door het fraaie gebied. Het regenwoud omringt het comfortabele tentenverblijf. Prachtige groene varens, grote bananenbomen, allerlei soorten kruiden en fruitsoorten, onderweg komt u van alles tegen.

In dit gebied leven nog wilde civetkatten. Vroeg in de ochtend gaan de mensen op zoek naar de achtergebleven bonen zodat hier later de bekende Luwak koffie van gemaakt kan worden. Wie weet kunt u mee op pad. Wandelingen voor zowel de ervaren als de minder ervaren wandelaar kunnen worden gemaakt door het gebied waar zo veel moois groeit en bloeit!

U kunt ter plaatse een keuze maken tussen de verschillende wandeltochten variërend van 1 tot 7 uur.

 

Overnachting in Jatiluwih.

Inclusief ontbijt.

Dag 14 Jatiluwih - Seminyak

Bali-Seminyak-strand3(13)

De chauffeur rijdt vanuit Jatiluwih in ruim 4 uur naar de zuidkust, naar Seminyak.

Uw chauffeur neemt afscheid van u.

 

Informatie Seminyak:

Seminyak is steeds meer ‘the place to be’ en ligt aan de westkust. Het strand is mooi, sommige delen zijn rustig, andere wat drukker.

Hier zijn ook restaurants aan het strand, die felgekleurde zitzakken op het strand te huur aanbieden (parasol er boven, sapje, wat wilt u nog meer). Er zijn heel bijzondere, trendy restaurants, overigens veelal met westerse prijzen. De zonsondergangen aan deze kant van het eiland kunnen prachtig zijn. Verblijf aan het strand van Seminyak geeft een echt vakantiegevoel: de branding bonkt bijna op het strand, je kunt zo de zee inrennen en in de hoge golven springen (let op, er kunnen gevaarlijke stromingen zijn).

 

In de straten van Seminyak zijn vele leuke winkels en restaurantjes. Als u naar een beachclub wilt in Seminyak is Potatoehead een aanrader. Luxe uit eten kan bijvoorbeeld in Bambu en Merah Putih.

Dag 15 Seminyak

Indonesie-Bali-Uluwatu-zee(8) Bali-hindoe-masker3(8) Bali-Seminyak-zonsondergang2(8)

U kunt deze dagen genieten van zon, zee, strand. Mocht u toch nog wat willen zien, dan kunt u een excursie maken. Zo kunt u een bezoek brengen aan de tempel Tanah Lot. Bezoek deze tempel, die op een rots in zee is gelegen, ca. 2 uur voor zonsondergang. U kunt dan mooie foto’s van de ondergaande zon nemen. Een ander leuk uitstapje aan het einde van de middag is naar de Uluwatu tempel, die op de zuidwestpunt van Bali is gelegen. Er zijn veel aapjes rondom de tempel en de zonsondergang is hier prachtig.

Net na zonsondergang wordt de Kecakdans (apendans) opgevoerd bij de tempel.

 

Voor een heerlijk visdiner raden wij een bezoek aan Jimbaran aan. Dit is een groot vissersdorp dat uit eenvoudige, aan het water gebouwde hutten bestaat. In de branding liggen de in felle kleuren beschilderde boten voor anker. Als de zon ondergaat varen de vissersschepen met brandende lampen in de schemering uit, een onvergetelijke aanblik. De restaurantjes aan het strand zijn eenvoudig. U loopt langs bakken met verse vis; de vis ligt tentoongesteld zoals bij ons op de markt. U maakt een keuze en de vis wordt gewogen. Terwijl u geniet van de zonsondergang wordt uw maaltijd bereid en aan tafeltjes op het strand geserveerd. Als u wilt gaan shoppen dan is Kuta de plaats bij uitstek. U kunt de grote winkelcentra bezoeken waar vele bekende merken zich gevestigd hebben. Maar u kunt ook gewoon door de straatjes struinen, u komt dan veel verschillende soorten winkeltjes tegen, van souvenirtjes tot audio en kleding. Bent u even uitgekeken, gaat u dan even wat drinken of een hapje eten in een van de vele restaurantjes.

 

BaliHai organiseert een leuke dagtocht naar Nusa Lembongan. Per grote catamaran (ook gedeeltelijk onder zeil) vaart u in ongeveer 1,5 a 2 uur naar Nusa Lembongan. Ter plaatse kunt u kiezen wat u wilt doen, zoals een eilandtocht, een boottocht mangrovebos plus fietstochtje, vaartochtje per glasbodemboot of snorkelen. U heeft de keus uit 4 mogelijkheden. Inclusief lunch en drankjes. U gaat overigens van boord, u verblijft in een soort restaurant bij het strand. Wilt u duiken: hiervoor betaalt u extra.

 

De bekendste plek voor het spotten van dolfijnen is Lovina, maar u hoeft hiervoor niet naar het noorden van Bali te reizen.

Vanuit Benoa worden ook boottochten georganiseerd om dolfijnen te spotten nabij de zuidkust. Hopelijk ziet u de mooie dieren in de zee.

 

Overnachting in Seminyak.

Inclusief ontbijt.

Dag 16 Seminyak

Deze dag is ter vrije besteding.

 

Overnachting in Seminyak.

Inclusief ontbijt.

Dag 17 Seminyak - Vertrek vanaf Denpasar

U wordt bij uw hotel in Seminyak opgehaald en naar de luchthaven gebracht (transfer).

Inclusief ontbijt, transfer.

 

Einde van een prachtige reis!

Mijn reisidee
Voeg deze reis toe aan mijn reisideeën.
Toevoegen aan mijn reisideeën Toegevoegd aan mijn reisideeën
Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies. Voor meer informatie zie ons cookiebeleid.